Ból pleców to dość standardowa dolegliwości, z jakimi trafiają do mojego gabinetu masażu w Kielcach. Szacuje się, że nawet 80% dorosłych przynajmniej raz w życiu doświadcza bólu pleców – to już choroba cywilizacyjna, napędzana siedzącym trybem życia, brakiem aktywności fizycznej i przeciążeniami kręgosłupa. W tym krótkim przewodniku wyjaśniam, jakie są przyczyny i rodzaje bólu pleców, kiedy pomaga masaż i terapia manualna a kiedy konieczna jest wizyta u lekarza. Piszę z perspektywy praktyka, który od kilkunastu lat pracuje rękami z pacjentami z bólami pleców – ale potraktuj ten tekst jako wiedzę ogólną, nie diagnozę.
Co to jest ból pleców i skąd się bierze
Plecy to złożona konstrukcja: kręgosłup zbudowany z kręgów i krążków międzykręgowych, dziesiątki mięśni, więzadeł, powięź, korzenie nerwowe oraz stawy. Ból pleców to sygnał, że w którejś z tych struktur dzieje się coś niepokojącego – najczęściej jest to przeciążenie i napięcie mięśni, znacznie rzadziej poważniejsza przyczyna.
W zdecydowanej większości przypadków mamy do czynienia z tzw. bólem nieswoistym – takim, którego nie da się przypisać do konkretnej zmiany w badaniach obrazowych. To dobra wiadomość, bo właśnie ten rodzaj bólu pleców najlepiej reaguje na ruch, terapię manualną i masaż.
Najczęstsze przyczyny bólu pleców
Z mojego doświadczenia w gabinecie najczęstsze przyczyny bólu pleców to:
Przeciążenie i napięcie mięśni – praca przy komputerze, nieprawidłowa postawa, długie godziny w jednej pozycji. Mięśnie przykręgosłupowe przechodzą w stan chronicznego napięcia i zaczynają boleć. To najczęstsza przyczyna bólu pleców.
Siedzący tryb życia i brak aktywności – osłabione mięśnie posturalne nie utrzymują prawidłowo kręgosłupa, co prowadzi do przeciążenia kolejnych struktur.
Zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatia – choroba zwyrodnieniowa, „wypadnięcie” dysku (przepuklina krążka międzykręgowego), ucisk na korzenie nerwowe i zwężenie kanału kręgowego. Tu ból często promieniuje do kończyn – mówimy wtedy o bólu promieniującym, jak w rwie kulszowej.
Urazy i nagłe przeciążenie – nieostrożne dźwignięcie ciężaru, gwałtowny ruch. Pojawia się ostry ból, czasem tzw. lumbago („postrzał”) w dolnej części pleców.
Wady postawy – skolioza i inne nieprawidłowości postawy zwiększają obciążenie wybranych odcinków kręgosłupa.
Stres i napięcie emocjonalne – plecy bardzo często „trzymają” stres. To nie abstrakcja tylko realne, wyczuwalne pod palcami napięcie mięśni.
Aktywne lipodynie czyli zmiany zastoinowe w tkance tłuszczowej, najczęściej nie reagujące na leki przeciwbólowe, przeciwzapalne. W ich tworzeniu i uaktywnianiu ogromną rolę ma wegetatywny układ nerwowy a konkretnie współczulny (sympatyczny), szczególnie przy przewlekłym stresie. Samo raczej nie przejdzie jak się nie wie co z tym zrobić.
Ból pleców ma też przyczynę spoza kręgosłupa – problemy z nerkami, zapalenie trzustki czy inne schorzenia narządów wewnętrznych mogą dawać ból odczuwany w plecach. Dlatego ból, który nie ma związku z ruchem i pozycją ciała, zawsze warto skonsultować z lekarzem.
Rodzaje bólu pleców
Ból pleców różnicujemy według lokalizacji i charakteru.
Według odcinka kręgosłupa wyróżniamy ból odcinka szyjnego (kark, promieniuje do głowy i barków), piersiowego (między łopatkami, okolica żeber) oraz lędźwiowego (dolna część pleców, ból krzyża – najczęstszy).
Według charakteru rozróżniamy ból ostry (nagły, silny, zwykle po urazie lub przeciążeniu) oraz ból przewlekły (trwający tygodniami, narastający stopniowo). Osobną kategorią jest ból promieniujący – gdy dolegliwości schodzą do nogi (jak w rwie kulszowej) lub do ręki. To sygnał, że może być zaangażowany korzeń nerwowy. Ból rzutowany z kolei odzywa się w innym miejscu niż bodziec (np nacisk) i może nie mieć odczuwalnego połączenia między tymi dwoma miejscami często pochodzi z punktów spustowych.
Kiedy ból pleców powinien niepokoić
To najważniejsza część tego przewodnika i nie wolno jej pomijać. Większość bólów pleców jest niegroźna chociaż bardzo przeszkadza w codziennym życiu. Ale są sytuacje, w których masaż trzeba odłożyć i najpierw zgłosić się do lekarza. Zrób to pilnie, jeśli bólowi towarzyszą:
- gorączka, dreszcze, nocne poty (możliwa infekcja lub stan zapalny),
- zaburzenia oddawania moczu lub stolca, drętwienie okolicy krocza,
- postępujące osłabienie lub drętwienie nogi albo ręki,
- ból nasilający się w nocy, niezależny od pozycji, budzący ze snu,
- niewyjaśniona utrata masy ciała,
- ból po poważnym urazie (upadek, wypadek).
Przy takich objawach masaż nie jest pierwszym krokiem – diagnostyka u lekarza jest. To kwestia bezpieczeństwa a nie ostrożności na wyrost. Również ból pleców, który bywa zwiastunem choroby nowotworowej zwykle nie zależy od pozycji ciała i nasila się w nocy – dlatego takich sygnałów nie wolno lekceważyć.
Jak diagnozuje się przyczynę bólu pleców
Przy bólu przeciążeniowym zwykle nie potrzeba żadnych badań – wystarczy wywiad i ocena palpacyjna, funkcjonalna (odpowiednie testy ruchowe). Jeśli jednak ból się przedłuża, nawraca albo pojawiają się niepokojące objawy, lekarz może zlecić badania obrazowe: RTG, rezonans magnetyczny lub tomografię. Pomagają one ocenić stan kręgów, krążków międzykręgowych i kanału kręgowego oraz wykryć dyskopatię czy zwężenie kanału.
Jak leczyć ból pleców – metody, które działają
Leczenie bólu pleców zależy od przyczyny, ale w przypadku bólu nieswoistego i przeciążeniowego najlepiej sprawdza się połączenie kilku metod.
Ruch i aktywność fizyczna – wbrew dawnym zaleceniom, leżenie w łóżku przy bólu pleców zwykle szkodzi. Delikatny ruch i powrót do aktywności przyspieszają zdrowienie.
Masaż i terapia manualna – rozluźnienie napiętych mięśni, praca z powięzią, mobilizacja. To moja działka. W gabinecie najczęściej łączę masaż kręgosłupa, masaż tkanek głębokich i terapię powięziową, klawiterapię / pinoterapię dobierając techniki do konkretnego pacjenta. Masaż działa na przyczynę napięcia, a nie tylko na objaw.
Fizjoterapia, fizykoterapia i ćwiczenia – terapeuta dobierze ćwiczenia wzmacniające mięśnie głębokie stabilizujące kręgosłup. To podstawa profilaktyki nawrotów.
Zmiana nastawienia, pozbycie się – najczęściej nieuzasadnionej – kinezjofobii (obawy przed ruchem) czyli mentalne przestawienie się, zmiana ograniczających przekonań na wspierające w tym temacie. Zamiast: „nie ruszam się, nie ćwiczę ponieważ boli” na: „ruszam się, ćwiczę żeby nie bolało”
Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne – doraźnie, na zlecenie lekarza lub farmaceuty. Pomagają przejść przez ostrą fazę, ale nie usuwają przyczyny. Tabletka wyciszy ból na kilka godzin ale jeśli mięsień pozostaje spięty, dolegliwość wróci.
Ból pleców w różnych miejscach – gdzie boli i co to znaczy
Jeśli szukasz informacji o konkretnej lokalizacji bólu pleców, mam dla Ciebie osobne, szczegółowe artykuły:
- Ból między łopatkami oraz ból pleców pod łopatkami
- Ból pod lewą łopatką i ból pod prawą łopatką
- Piekący ból pleców na wysokości łopatek
- Ból mięśni pleców i nerwoból pleców
- Ból kręgosłupa lędźwiowego oraz ból karku
- Masaż przy dyskopatii i masaż przy rwie kulszowej
Profilaktyka – jak zapobiegać bólowi pleców
Najlepsze leczenie to takie, którego nie trzeba zaczynać. Żeby plecy nie bolały: ruszaj się regularnie, rób przerwy od siedzenia, zadbaj o ergonomię stanowiska pracy, wzmacniaj mięśnie brzucha i grzbietu, nie dźwigaj „plecami” tylko nogami, a przy przewlekłym napięciu rozważ regularny masaż profilaktyczny co 2-4 tygodnie. Kręgosłup lubi ruch i nie lubi bezruchu – to najkrótsza recepta na zdrowe plecy, jaką znam.
Masaż na ból pleców w Kielcach
W moim gabinecie masażu w Kielcach każda wizyta zaczyna się od wywiadu i oceny – nie stosuję jednego szablonu, bo każde plecy są inne. Dobieram techniki do tego, co faktycznie czuję pod palcami i co mówi pacjent. Pracuję 7 dni w tygodniu, od 9 do 23. Możliwy też dojazd do pacjenta na terenie Kielc i okolic (dopłata od 50 zł).
Jeśli ból pleców utrudnia Ci codzienne funkcjonowanie – zadzwoń: 727 99 88 98. Umówimy termin i sprawdzimy, co da się z tym zrobić.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki ból pleców powinien niepokoić?
Niepokojący jest ból z gorączką, ból budzący w nocy i niezależny od pozycji, ból z drętwieniem nogi lub zaburzeniami oddawania moczu, a także ból po poważnym urazie. W takich sytuacjach najpierw idź do lekarza, nie na masaż.
Jaka choroba może zaczynać się od bólu pleców?
Najczęściej za bólem pleców stoi przeciążenie, dyskopatia lub choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa. Rzadziej ból pleców bywa objawem schorzeń narządów wewnętrznych (nerki, trzustka) albo – w nielicznych przypadkach – choroby nowotworowej. Dlatego ból niezależny od ruchu i nasilający się w nocy zawsze warto zdiagnozować.
Przy jakim raku bolą plecy?
Ból pleców może towarzyszyć nowotworom, które dają przerzuty do kręgosłupa lub guzom w obrębie jamy brzusznej i miednicy. Pamiętam też pacjenta z rakiem płuca. To rzadka przyczyna, ale właśnie dlatego niepokojący jest ból stały, nocny i niezależny od pozycji ciała i nie bardzo poddający się terapii – taki wymaga pilnej konsultacji lekarskiej ponieważ niektóre potrafią rozwijać się szybko a wcześniej niepostrzeżenie.
Czy masaż pomaga na ból pleców?
Tak, przy bólu przeciążeniowym i mięśniowo-powięziowym (czyli zdecydowanej większości przypadków) masaż jest jedną z najskuteczniejszych metod. Rozluźnia napięte mięśnie i pracuje bliżej przyczyny, nie tylko na objawie. Przy bólu o podłożu neurologicznym lub zapalnym postępowanie dobieramy ostrożnie, po konsultacji.
Lepiej leżeć czy się ruszać przy bólu pleców?
W większości przypadków lepiej delikatnie się ruszać. Długie leżenie osłabia mięśnie i wydłuża powrót do zdrowia. Wyjątkiem są ostre urazy – wtedy stosuj się do zaleceń lekarza.
Pamiętaj o zmianie nastawienia – zamiast: „nie ruszam się, nie ćwiczę ponieważ boli” na: „ruszam się, ćwiczę żeby nie bolało”.
Leave a Reply